Purim – halloween, karnawał i picie do nieprzytomności

Historia niczym z amerykańskiego filmu akcji z wielką miłością w tle.

Jest piąty wiek przed Chrystusem, imperium perskie za panowania króla Achaszwerosza (prawdopodobnie był to Kserkses i tego imienia będę się dalej trzymał. Tak, ten Kserkses), którego żoną była niejaka królowa Waszti. Była, gdyż z powodu nieposłuszeństwa została na rozkaz króla (i swojego męża) stracona, ot tak. Nikt wtedy nie słyszał o konwencji o zapobieganiu przemocy. W każdym razie, król po tym jak pozbył się żony, poczuł się samotny. Zorganizował więc konkurs piękności, który zwyciężyła Estera.

I umiłował król Esterę nad wszystkie [inne] kobiety. Pozyskała sobie u niego życzliwość i względy nad wszystkie [inne] dziewice, i włożył na jej głowę koronę królewską, i uczynił ją królową w miejsce Waszti.

Księga Estery 2, 17

Niedługo potem, na swoją prawą rękę król Kserkses nominował Hamana i wydał jednocześnie dekret nakazujący wszystkim sługom królewskim składanie mu (Hamanowi) pokłonów. Był jednak jeden sługa, Mardocheusz (Mordechaj), który kłaniać się nie chciał, gdyż był Żydem. Rozgniewało to Hamana wielce, więc przekonał on króla, że trzeba lud żydowski wyeliminować. Los (hebr. פור, pur) chciał, że atak zaplanowana na 13 dzień miesiąca Adar. O planach Hamana dowiedziała się królowa Estera i postanowiła je pokrzyżować. I tu następuję zwrot akcji, gdyż podczas jednego z przyjęć królowa wyjawiła swojemu małżonkowi, że… sama jest Żydówką (i to jeszcze spokrewnioną z Mordechajem!) i jeżeli Haman będzie chciał zrealizować swój plan, to i ona będzie musiała zginąć. Wiedzieć musicie, że król miłował Esterę nad życie i nie mógł wyobrazić sobie życia bez niej (czegoś się nauczył po stracie Waszti). Król więc postanowił cofnąć rozkaz Hamana dając jednocześnie prawo Żydom do obrony przed wrogami. Skutkowało to tym, że 13 dnia miesiąca Adar, poza Hamanem i jego 10 synami, życie straciło 75 000 wrogów, którzy chcieli wykonać rozkazy Hamana.

W związku ze stratą Hamana, król powołał na jego stanowisko Mordechaja, a ten jako pierwszy wydał dekret ustanawiający 14 dzień miesiąca Adar świętem. A święto to nazwał Purim (hebr. פורים, purim), co oznacza „losy”.

Piękna historia, prawda? Purim nadal obchodzony jest w Izraelu 14 dnia miesiąca Adar, co wypada zazwyczaj gdzieś w marcu (wszystkie święta w Izraelu są ruchome, gdyż ich stałe daty tyczą się kalendarza żydowskiego, a ten jest solarno-lunarny). W tym roku był to 4-5 marca (od zachodu słońca 4go marca, do zachodu słońca 5go marca). Są to właściwie dwa dni, często przeciągające się aż do weekendu, podczas których na ulicach miast można spotkać poprzebieranych ludzi w każdym wieku. Poprzebieranych, gdyż Purim to coś w rodzaju żydowskiego Halloween. Organizowane są imprezy przebierane, kolorowe parady w miastach, w biurach są konkursy na najlepszy strój, a najwięcej frajdy mają przy tym dzieci, bo w kostiumach chodzą czasami od domu do domu i przedstawiając historię ustanowienia święta zarabiają słodycze. Dorośli również obdarowują się pakunkami ze słodkościami, wśród których nie może zabraknąć uszów/czapek/sakw Hamana czyli charakterystycznych trójkątnych ciastek wypełnionych farszem czekoladowym bądź daktylowym.

Uszy Hamana w wydaniu domowym

Uszy Hamana w wydaniu domowym

Dlaczego napisałem dałem aż taki szeroki wybór rzeczy Hamana? Po hebrajsku ciasteczka te nazywają się „uszy Hamana” (hebr. אוזן המן, ozen haman), po angielsku mówi się na nie Haman’s hat – „czapka Hamana” albo używa nazwy pochodzącej z yiddish hamantaschen, co można przetłumaczyć jako „torba (sakwa) Hamana”. Skąd takie rozbieżności? Nie wiadomo.

Dorośli lubią Purim z jeszcze jednego powodu – adlojady czyli dorocznej parady, której nazwa pochodzi z aramejskiego i oznacza „aż nie będzie wiedział”. Chodzi po prostu o to, że należy się tak upić aby nie rozróżniać wznoszonych okrzyków – „Błogosławiony Mordechaj!” i „Przeklęty Haman”. Upicie się tego dnia jest obowiązkiem religijnym!

Największe Adlojada odbywa się rokrocznie w Holonie – w tym roku była to już 75 odsłona. Kolorowy korowód składał się głównie z niespecjalnie uradowanych, poprzebieranych dzieci i nastolatków, którzy co jakiś czas zatrzymywali się, żeby zgromadzonym widzom zaprezentować przygotowany układ taneczny. Znudzenie na twarzach dzieci kontrastowało z podekscytowaniem widowni, która ustawiała się na trasie przemarszu nawet na 2 godziny przed jego startem – żeby mieć najlepsze miejsca. Sama widownia również była poprzebierana. Dominowali superbohaterowie, kowboje, policjantki (oczywiście seksowne, zwłaszcza gdy miały mniej niż 15 lat) i księżniczki z „Krainy lodu”. Niektóre dziewczynki dumnie prezentowały się w sukniach ślubnych/komunijnych, co traktuje się jako przebranie się za królową Esterę. Gdy dzieci zapatrzone były w paradujący tłum, rodzice raczyli się piwem sprzedawanym na licznych stoiskach.

Największym zaskoczeniem był dla mnie dobór „gwiazdy”, która dała koncert na zakończenie całej imprezy, która jakby nie patrzeć przeznaczona była głównie dla dzieci. W tym roku była to jedyna i niepowtarzalna Dana International – transseksualistka, która w 1998 jako reprezentantka Izraela wygrała konkurs Eurowizji. To było jeszcze za czasów, gdy na Eurowizji liczyła się muzyka. Cóż, ten kraj nie przestanie mnie zaskakiwać.

A w poniższej galerii, kilka zdjęć z Adjolady 2015.

Reklamy

5 uwag do wpisu “Purim – halloween, karnawał i picie do nieprzytomności

  1. Pingback: Promocje i kredyty po izraelsku, czyli niewiarygodne ale prawdziwe część 2 | Izrael od kuchni

  2. Pingback: Miód zamiast szampana, dźwięk rogu zamiast fajerwerków | Izrael od kuchni

  3. Pingback: Purim praktycznie | Izrael od kuchni

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s