Shoah

Shoah (שואה) po hebrajsku znaczy „katastrofa”. Ale nie byle jaka katastrofa. Shoah to słowo przepełnione bólem i cierpieniem ale też traktowane z szacunkiem. Bo shoah określa się największą katastrofę narodu żydowskiego – śmierć milionów w obozach zagłady podczas II Wojny Światowej. Shoah to Holocaust.

A dzisiaj jest Yom HaShoah (hebrיום השואה).W dosłownym tłumaczeniu – Dzień Katastrofy. A naprawdę Dzień Pamięci.

IMG_20150416_100219

Yom HaShoah, to potoczna nazwa dzisiejszego dnia; jego pełna nazwa to Yom HaZikaron laShoah ve-laG’vurah (hebr. יום הזיכרון לשואה ולגבורה) – Dzień Pamięci o Holocauście i Heroizmie. Obchodzony rokrocznie, 27go dnia miesiąca Nisan – tydzień po święcie Pascha, tydzień przed Dniem Niepodległości –  począwszy od 1951 roku. Od 1953 roku znany pod obecną nazwą dzięki ustawie podpisanej przez premiera Dawida Ben Guriona i prezydenta Jicchaka Ben Cewiego.

Jak każde święto w Izraelu, także i to zaczyna się oficjalnie o zachodzie słońca dzień przed. W przypadku Yom HaShoah, główne uroczystości odbywają się właśnie wieczorem dnia poprzedzającego – jest to przede wszystkim zgromadzenie na Placu Getta Warszawskiego na terenie jerozolimskiego instytutu Yad Vashem. Miejsce jak i data otwarcie nawiązują do powstania w getcie warszawskim, które wybuchło 19go kwietnia 1943 roku (14 dzień miesiąca Nisan). Ze względów praktycznych, związanych ze świętem Paschy, data została przesunięta o kilka dni.

Podczas uroczystości w Yad Vashem, flagi państwowe opuszczone są do połowy masztu, a swoje przemówienia wygłaszają zarówno premier jak i prezydent. Ci, którzy przeżyli zapalają sześć świec – każda symbolizuje milion osób, które zginęły w nazistowskich obozach zagłady. Odmawiana jest modlitwa żałobna. Co kilka(naście) lat powraca temat ustanowienia specjalnej modlitwy bądź całego obrządku na ten wyjątkowy dzień, ale ze względu na zróżnicowanie grup religijnych, nie powstało nic, co obowiązywało by wszystkich.

Jak wspominałem również przy okazji wczorajszej notki z przepisem, w związku z obowiązującym prawem wszelkiego rodzaju „miejsca rozrywkowe” są zamknięte – chodzi o restauracje, bary, kawiarnie, kina, kręgielnie itp. I tak właściwie jest w większości przypadków. Przyznam szczerze, że z jednej strony trochę przykre, a z drugiej świadczące o ludzkiej głupocie były dla mnie wpisy w grupach na Facebooku, w których nagle o 17 czy 18 ludzie zaczynali desperacko dowiadywać się o otwarte restauracje, bo są głodni.

Poza oficjalnymi uroczystościami w Yad Vashem, odbywają się również mniejsze czy większe apele i uroczystości organizowane przez lokalne samorządy, szkoły czy inne organizacje. Jednak najbardziej symboliczny i, moim zdaniem, najbardziej poruszający moment podczas obchodów Yom HaShoah ma miejsce punktualnie o 10 rano. Wszędzie. W całym kraju.

Symboliczna minuta ciszy, o której przypominają rozlegające się w całym kraju syreny alarmowe. Moment, który porównałbym do warszawskiego 1go sierpnia, ale ogołoconego z rac, flar, wymuszonego wstrzymywania ruchu. Minuta celebrowana w całym kraju przez zdecydowaną większość społeczeństwa.

Pamiętam jak kilka dobrych lat temu, pierwszy raz widziałem podobny film. Już wtedy zrobiło to mnie spore wrażenie, jednak dopiero w zeszłym roku przyszło mi tego doświadczyć na żywo – na autostradzie, gdzieś między Tel Awiwem a Haifą. Podobnie jak na powyższym filmie samochody zaczęły zjeżdżać na pobocze chwilę przed syrenami. Gdy tylko rozległ się sygnał, auta zatrzymywały się na środku drogi. Ludzie wysiadali, pochylali głowy i w skupieniu oddawali hołd. Dzisiaj obserwowałem ten moment w mieście – samochody stawały, ludzie zatrzymywali się w połowie kroku.

Autostrada w 2014 roku

Autostrada w 2014 roku

Dzień Pamięci obchodzony jest również poza Izraelem, gdzie różne społeczności żydowskie organizują swoje uroczystości związanie z upamiętnieniem ofiar Holocaustu. Chyba najbardziej rozpoznawalną z takich inicjatyw jest ta, która odbywa się w Polsce – odbywający się od 1988 roku Marsz Żywych. Symboliczne przejście kilku tysięcy osób w ciszy spod znanego wszystkim napisu „Arbeit Macht Frei” nad bramą nazistowskiego obozu koncentracyjnego Auschwitz do Birkenau.


Nie wszystkie społeczności uznają 27 dzień miesiąca Nisan za Dzień Pamięci. Bardzo ortodoksyjne odłamy nie uznały decyzji o uchwaleniu tego dnia, gdyż była ona sprzeczna z decyzją naczelnych rabinów Izraela z 1949 roku. Ustalono wówczas, że Dniem Pamięci o Holocauście powinien być 10 dzień miesiąca Tevet (okolice grudnia/stycznia) – dzień upamiętniający zdobycie Jerozolimy przez babilońskiego króla Nabuchodonozora II w 587 r.p.n.e. Wówczas doszło do zburzenia Pierwszej Świątyni w Jerozolimie (na jej miejscu zbudowano Drugą Świątynię, której ruiny są obecnie świętym miejscem Judaizmu – Ścianą płaczu). Tego dnia odmawia się modlitwy żałobne również za tych, którzy zginęli podczas Holocaustu, lub których data śmierci jest nieznana.

Uznanie tego dnia przez ortodoksów jako pamiątki ofiar wynika z tego, że dla bardzo religijnych Żydów miesiąc Nisan jest czasem radości. Izraelici wydostali się z niewoli egipskiej i należy się z tego powodu radować.


Pamiętajmy.

Reklamy

5 uwag do wpisu “Shoah

  1. Pingback: Niepodległość okupiona ofiarami | Izrael od kuchni

  2. Pingback: Cnotliwa dobroczynność | Izrael od kuchni

  3. Pingback: Yom Kippur. Dzień Przebaczenia. | Izrael od kuchni

  4. Pingback: Yom Kippur. Dzień Pojednania. | Izrael od kuchni

  5. Nie obciążaj swego serca, młody człowieku,nadmierną troską o tę sprawę.Jeszcze nie wyszedł sygnał od Adonai,wzywający do powstania na Ostatni Apel.Sygnał będący dzwiękiem Potężnego Rogu,wzywający zarówno ofiary tego mordu,jak też ich oprawców,którzy w tym Momencie nigdzie się nie ukryją.

    Lubię to

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s